Elektrikli araç şarj ücreti nasıl hesaplanır? kWh, AC/DC ve işgal bedeli

Elektrikli araç sahiplerinin ve almayı düşünenlerin en çok merak ettiği konulardan biri, halka açık istasyonlarda şarjın ne kadar tuttuğu. "Elektrikli araç şarj ücreti" aramalarının arkasındaki asıl soru ise çoğu zaman hesabın nasıl yapıldığı. Türkiye'nin yaygın şarj ağlarından Eşarj'ın fiyatlandırma kuralları, faturadaki tutarın hangi kalemlerden oluştuğunu açıkça gösteriyor.

Temel formül: kWh çarpı birim fiyat

Şarj hizmeti bedeli, araca aktarılan enerji miktarı (kWh) ile o istasyonun bulunduğu lokasyon için belirlenen birim enerji bedelinin (TL/kWh) çarpılmasıyla hesaplanıyor. Yani ücreti, istasyonda geçirdiğiniz süre değil, bataryaya giren enerji belirliyor. Eşarj, ilan ettiği fiyatlara KDV'nin dahil olduğunu belirtiyor.

Hesabı somutlaştırmak için varsayımsal bir örnek verelim: Birim fiyatı 10 TL/kWh olan bir istasyonda bataryaya 40 kWh enerji aktarıldıysa ödenecek tutar 400 TL olur. Gerçek birim fiyatlar operatöre, istasyona ve soket tipine göre değiştiği için güncel rakam, şarj başlamadan önce operatörün mobil uygulamasından kontrol edilmeli.

Fiyatı değiştiren dört etken

• AC ya da DC soket: Operatörler AC ve DC şarj üniteleri arasında farklı fiyat uygulayabiliyor. Bu yüzden aynı istasyonda hızlı DC soket ile AC soketin kWh fiyatı farklı olabiliyor.
• Lokasyon: Aynı operatörde bile istasyonun bulunduğu yere göre farklı fiyatlar uygulanabiliyor; bazı lokasyonlar indirimli olarak ilan ediliyor.
• Saat dilimi: Eşarj'ın kurallarına göre şarj işleminin başladığı saat dilimindeki birim fiyat esas alınıyor. Şarj sırasında saat dilimi değişse bile başlangıçtaki fiyat geçerli oluyor.
• Üyelik: Üye olmayan kullanıcılar da ilan edilen fiyatlar üzerinden ön ödemeli olarak şarj hizmeti alabiliyor.

İşgal bedeli: şarj bitince aracı çekmezseniz

Faturada sürpriz yaratan kalem çoğu zaman enerji değil, işgal bedeli oluyor. Eşarj'da işgal bedeli, şarj işlemi bittikten sonraki ilk 15 dakika boyunca uygulanmıyor; bu süreden sonra işlemeye başlıyor. Uzun beklemelerde 120 dakikadan sonra her 60 dakika için 100 TL işgal bedeli alınıyor. Bir şarj işlemi için uygulanabilecek azami işgal bedeli DC soketlerde 2.800 TL, AC soketlerde 2.500 TL.

Bu nedenle özellikle alışveriş merkezi ve otel gibi uzun süre kalınan yerlerde şarj ilerlemesini uygulamadan takip etmek ve şarj bittiğinde aracı soketten ayırmak masrafı ciddi biçimde düşürüyor.

Şarj gücü neden düşüyor?

İstasyonlarda yazan soket gücü azami değer. Şarj sırasında çekilen güç; aracın batarya özelliklerine, doluluk oranına, istasyon kapasitesine ve ortam koşullarına göre değişiyor. Batarya doldukça aracın çektiği güç azalıyor; yüzde 80'den sonra şarjın belirgin biçimde yavaşlaması bu yüzden. Ücret kWh üzerinden hesaplandığı için yavaşlama tutarı doğrudan artırmıyor, ancak istasyonda geçen süreyi uzatıyor.

Pratikte maliyeti düşürmenin yolu basit: Şarja başlamadan uygulamadan birim fiyatı kontrol etmek, ihtiyaç kadar şarj etmek ve işlem bitince aracı vakit kaybetmeden soketten ayırmak.

Sık sorulan sorular

Şarj ücreti süreye göre mi, enerjiye göre mi alınıyor?

Enerjiye göre. Ödenecek tutar, araca aktarılan kWh miktarı ile birim fiyatın çarpımıdır. Süre yalnızca şarj bittikten sonra uygulanan işgal bedelinde rol oynar.

Güncel kWh fiyatını nereden öğrenebilirim?

Fiyatlar istasyona ve soket tipine göre değişebildiği için en doğru bilgi, operatörün mobil uygulamasında ilgili istasyon seçildiğinde görünen birim fiyattır. Şarjı başlatmadan önce bu ekranı kontrol etmek yeterlidir.

Kaynak: Eşarj