Grip aşısı ne zaman yapılır, kimlere önerilir? Bakanlığın risk listesi

Havalar serinlerken "grip aşısı için geç mi kaldım?" sorusu yeniden gündeme geliyor. Sağlık Bakanlığı'nın mevsimsel grip sayfasına göre yanıt basit: Tercih edilmesi gereken dönem ekim ve kasım ayları. Bu dönemde yaptıramayanlar için ise mart ayının sonuna kadar süre var. Bakanlık grip mevsimini ekim ile mart arası olarak tanımlıyor.

Aşının koruyucu etkisi yaklaşık iki hafta sonra başlıyor ve koruma ortalama 6-8 ay sürüyor. Virüs yıldan yıla değiştiği için aşının içeriği de her yıl güncelleniyor. Bu yüzden geçen yıl aşı olmak, bu yıl için yeterli sayılmıyor.

Kimler risk altında?

Bakanlık, gribin daha ağır seyredebileceği grupları şöyle sıralıyor:

• 65 yaş ve üzeri kişiler ile 2 yaşın altındaki çocuklar
• 6 ay ile 18 yaş arasında olup uzun süreli aspirin kullanmak zorunda olanlar
• Diyabet dâhil metabolik hastalığı olanlar
• Astım dâhil kronik solunum yolu hastalığı olanlar
• Kronik böbrek, kalp ve damar hastalığı olanlar
• Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler: kronik kan hastalığı, kanser, bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanımı ya da HIV/AIDS
• Huzurevi veya bakımevi gibi kurumlarda yaşayanlar
• Kilo fazlalığı bulunanlar ve gebeler

Bu gruplarda grip zatürre, bronşit, sinüzit ve orta kulak iltihabı gibi tablolarla ağırlaşabiliyor. Sağlık çalışanları da mesleki riskleri nedeniyle ayrıca ele alınan bir grup. Bakanlık sayfasında mevsimsel gribe karşı korunmak için aşının her yıl yaptırılması gerektiği vurgulanıyor.

Kimlere yapılmamalı?

Bakanlığın sayfasında aşının uygulanmaması gereken durumlar da belirtiliyor. 6 aylıktan küçük bebekler, hamileliğin ilk 3 ayında olanlar, ciddi yumurta alerjisi ya da aşı içeriğindeki bir maddeye karşı ciddi alerjisi bulunanlar bu kapsamda. Daha önce bir grip aşısına karşı hayatı tehdit eden alerji öyküsü olanlar için de aynı uyarı geçerli.

Aşıların tam teşekküllü sağlık merkezlerinde veya hekim kontrolünde uygulanması öneriliyor. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için doktorunuza danışın.

Yan etkileri neler?

En yaygın yan etki, aşı yerinde ağrı, kızarıklık veya şişlik. Bakanlık bunu aşı olanların yüzde 15-20'sinde görülen bir durum olarak aktarıyor. Tüm vücudu etkileyen yan etkiler ise yüzde 1'in altında. Ateş, halsizlik ve kas ağrısı görülürse genellikle aşıdan 6-12 saat sonra başlıyor ve 1-2 gün içinde kendiliğinden geçiyor. Aşı inaktif olduğu için aşıya bağlı grip hastalığı oluşmuyor; her biyolojik üründe olduğu gibi alerjik reaksiyon ise görülebiliyor.

Takvimi somutlaştıralım: Aşının etkisi yaklaşık iki haftada başladığı için kasım başında yaptıranlarda koruma kasım ortasına doğru devreye giriyor. Bakanlığın verdiği 6-8 aylık süre de ilkbaharın sonuna kadar uzanıyor. Daha önce grip geçirmiş olmak ise aşı ihtiyacını ortadan kaldırmıyor; sayfada aşının grip geçirmiş olsun ya da olmasın her yıl yaptırılması gerektiği belirtiliyor. Risk grubundaysanız ya da kararsızsanız, en doğru yol aile hekiminizle görüşüp durumunuzu birlikte değerlendirmek.

Sık sorulan sorular

Grip aşısı kaç ay korur?

Bakanlığa göre koruyuculuk yaklaşık 6-8 ay sürüyor ve etki aşıdan yaklaşık iki hafta sonra başlıyor.

Grip aşısı kimlere ücretsiz?

Ödeme koşulları yaş, sağlık durumu ve reçete şartlarına bağlı. Bu sezonun güncel kapsamı için aile hekiminize ya da SGK'ya danışmanız en doğrusu.

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı