HRW, ARTICLE 19 ve İFÖD'den Türkiye'deki erişim engellerine ortak tepki

Human Rights Watch (HRW), ARTICLE 19, İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) ve 18 kuruluş daha, 12 Ekim'de Türkiye'deki internet erişim engellerine ilişkin ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada, son bir ayda internet sitelerine ve sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerinin belirgin şekilde arttığı öne sürüldü.

Açıklamada öne çıkan rakamlar

İFÖD'ün belgelediği verilere göre yalnızca Eylül 2026'da 1.270'ten fazla X hesabına erişim engeli getirilmesine karar verildi. Bu hesapların toplam takipçi sayısı 35 milyon olarak aktarılıyor. Kuruluşlar, X'in bu kararların en az yüzde 90'ında hesapları tamamen kapatmak yerine yalnızca Türkiye'den görünmez kılan coğrafi kısıtlama uyguladığını belirtiyor. Açıklamada, Meta'ya ait Instagram ve Facebook'ta da bazı kuruluşların hesaplarının Türkiye'den erişilemez hâle geldiği ifade ediliyor. Haber sitesi T24'ün internet sitesi ve X hesabının erişime kapatılması da örnekler arasında yer alıyor.

Kararların büyük bölümü, 5651 sayılı İnternet Kanunu'nun 8/A maddesine dayanıyor. Bu madde, milli güvenlik ve kamu düzeni gibi gerekçelerle, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde idari kararla erişim engeli getirilmesine imkân tanıyor ve kararlar sulh ceza hâkimliğinin onayına sunuluyor. Açıklamada ayrıca 31 Temmuz'da yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun ile BTK'nın İnternet Kanunu kapsamındaki bazı yetkilerinin, 8/A kapsamındaki erişim engeli yetkisi de dahil olmak üzere Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredildiği hatırlatılıyor.

Platformlara ve makamlara çağrı

Kuruluşlar X, Meta ve diğer platformlardan, yeterli gerekçe ve somut içerik belirtilmeyen taleplere uymamalarını, hukuka aykırı gördükleri kararlara itiraz etmelerini, mümkün olduğunda hesabın tamamı yerine yalnızca ilgili içeriği kısıtlamalarını ve etkilenen kullanıcıları bilgilendirmelerini istedi. Türkiye'deki makamlara ise yeni kısıtlamaları durdurma ve erişime kapatılan içerikleri yeniden açma çağrısı yapıldı. HRW'ye göre X ve Meta, açıklamanın yayımlandığı tarih itibarıyla kamuoyuna bir değerlendirme yapmadı ve kuruluşun yazılı sorularını yanıtlamadı. Açıklamaya ilişkin resmî makamlardan da bir yanıt aktarılmadı.

Erişim engelleri, Türkiye'de internet kullanıcılarının haber ve bilgiye ulaşma biçimini doğrudan etkileyen bir konu olmayı sürdürüyor. Yetkilerin BTK'dan Siber Güvenlik Başkanlığı'na geçmesi ise internet düzenlemesinde yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.

Kaynak: Human Rights Watch