Python 3.15 yayınlandı: Tembel içe aktarma, frozendict ve varsayılan UTF-8

Python programlama dilinin yeni ana sürümü Python 3.15.0, 9 Ekim 2026'da kullanıma sunuldu. Python.org'daki sürüm sayfasına göre yeni sürüm, dilin kendisinde, standart kütüphanede, tip sisteminde ve C API tarafında çok sayıda yenilik içeriyor. Sürüm yöneticiliğini Python 3.14'te olduğu gibi Hugo van Kemenade üstleniyor.

Dildeki başlıca yenilikler

Sürüm notlarına göre PEP 810 ile gelen açık tembel içe aktarma (lazy imports) desteği, programların daha hızlı başlamasını hedefliyor. PEP 814 ile değiştirilemez sözlük tipi frozendict, PEP 661 ile de sentinel adlı yerleşik tip dile ekleniyor. PEP 686 kapsamında Python artık varsayılan karakter kodlaması olarak UTF-8 kullanıyor; bu değişiklik özellikle farklı işletim sistemlerinde dosya okuma ve yazma davranışını tutarlı hale getirmesi açısından önemli. PEP 798 ise liste ve benzeri kavrayış ifadelerinde (comprehension) açma işlemine olanak tanıyor. Hata mesajları da bu sürümde yeniden iyileştirildi.

Performans ve araçlar

Python.org'a göre deneysel JIT derleyicisi önemli ölçüde güncellendi. x86-64 Linux üzerinde standart yorumlayıcıya kıyasla yüzde 7-8, AArch64 macOS üzerinde ise yüzde 11-12 civarında hız artışı ölçüldü. Resmi Windows 64 bit paketleri artık tail-calling yorumlayıcıyı kullanıyor, resmi macOS paketleri ise varsayılan olarak free-threading desteğini de kuruyor. Standart kütüphaneye PEP 799 ile özel bir profil oluşturma paketi ve Tachyon adlı yüksek frekanslı örnekleme profilleyicisi eklendi. PEP 831 ile çerçeve işaretçileri (frame pointers) de varsayılan olarak etkin.

Sürüm sayfasında bilinen bir soruna da dikkat çekiliyor: macOS 27.0 üzerinde IDLE ve diğer tkinter uygulamaları, menülerden açılan pencerelerde donabiliyor. Python ekibi, Tk tabanlı uygulamalara bağımlı kullanıcıların macOS 27.0 güncellemesini ertelemesini öneriyor.

Python.org'daki bilgilere göre tip sistemi tarafında da önemli eklemeler var: PEP 728 ile TypedDict yapılarında ek alanlar tiplenebiliyor, PEP 747 ile TypeForm tanımı geliyor. C API tarafında ise PEP 782 ile bytes nesneleri oluşturmak için yeni PyBytesWriter arayüzü ekleniyor ve free-threaded derlemeler için kararlı ABI çalışmaları sürüyor.

Kaynak: Python.org