Geçici vergi 3. dönem beyanı ne zaman? Kasım'daki son ödeme günü

Ticari kazanç sahipleri ve serbest meslek erbabı için yılın üçüncü geçici vergi dönemi kasımda kapanıyor. Temmuz, ağustos ve eylül aylarını kapsayan döneme ait geçici vergi, Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesine göre kasım ayı içinde beyan edilip ödenecek.

Geçici vergi nedir, kimler öder?

Geçici vergi, yıllık gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yıl içinde üçer aylık dönemler halinde ödenen bir ön ödeme. Ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı, cari dönemin kazancı üzerinden bu vergiyi ödüyor. Kanuna göre gelir vergisi mükellefleri için oran, 103. maddedeki tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oran. Zirai kazançlar ile noterlerin bu görevden elde ettiği kazançlar geçici vergi matrahına dahil edilmiyor.

Kasım takvimi: Beyan ve ödeme

Kanun metnine göre hesaplanan geçici vergi, üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın 14. günü akşamına kadar beyan ediliyor ve 17. günü akşamına kadar ödeniyor. Temmuz-Eylül dönemi için bu ay kasım. Buna göre:

• Dönem: 1 Temmuz - 30 Eylül (üçüncü dönem)
• Kanundaki beyan süresi: 14 Kasım akşamı (bu yıl cumartesiye denk geliyor)
• Son ödeme günü: 17 Kasım salı akşamı

Beyan süresinin son günü hafta sonuna denk geldiği için mükelleflerin ve mali müşavirlerin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Beyanname sistemindeki güncel süreyi kontrol etmesi önemli. Ödemenin 17 Kasım'ı geçmesi halinde gecikme zammı işliyor.

Beyanname öncesi kontrol listesi

1. Ocak-Eylül dönemi kümülatif kazancını Vergi Usul Kanunu'nun değerleme hükümlerine göre hesaplayın.
2. Dönem içinde kesilen tevkifatları (42. madde kapsamındaki hariç) hesaplanan vergiden mahsup edin.
3. Önceki dönemlerde ödenen geçici vergileri düşmeyi unutmayın.
4. Ödemeyi son güne bırakmayın. İnternet vergi dairesi ve anlaşmalı bankalar üzerinden ödeme yapılabiliyor.

Yıl içinde ödenen geçici vergiler, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup ediliyor. Mahsup edilemeyen tutar önce diğer vergi borçlarına sayılıyor. Yine de kalan tutar, yıl sonuna kadar yazılı talep edilirse iade ediliyor.

Kanuna göre incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin yüzde 10'u aşan tutarda eksik beyan edildiği tespit edilirse, eksik kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh ediliyor. Mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergiler terkin edilse de gecikme faizi ve ceza tahsil ediliyor. Bu nedenle dönem kazancının olduğundan düşük gösterilmesi, ileride faiz ve ceza yüküne yol açabiliyor. Kurumlar vergisi mükellefleri de geçici vergiyi aynı üçer aylık dönemler halinde, Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki düzenlemeye göre ödüyor.

Sık sorulan sorular

Geçici vergi beyanı yapılmazsa ne olur?

Süresinde verilmeyen beyanname için Vergi Usul Kanunu'na göre usulsüzlük cezası, geç ödenen vergi için gecikme zammı uygulanıyor.

İşini bırakan mükellef geçici vergi öder mi?

Kanuna göre işin bırakılması halinde, bırakılan dönemi izleyen dönemler için geçici vergi ödenmiyor.

Kaynak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, mükerrer madde 120 (Mevzuat Bilgi Sistemi)

Kapak görseli: jeffdjevdet / Flickr (CC BY 2.0)