KAAN uçağı özellikleri, Türkiye'nin milli muharip uçak projesi hakkında en çok merak edilen başlıkların başında geliyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ana yükleniciliğinde geliştirilen KAAN, şirketin tanımıyla hem havadan havaya hem de havadan yere görevler için tasarlanmış 5'inci nesil çok rollü bir savaş uçağı. Bu rehberde KAAN'ın boyutlarını, ağırlığını, hızını, motor itkisini, aviyonik sistemlerini ve projenin kilometre taşlarını yalnızca TUSAŞ'ın resmi ürün sayfasındaki verilere dayanarak derledik.
KAAN projesi nedir?
KAAN Geliştirilmesi Projesi, yerli imkânlarla tasarlanan ve geliştirilen bir savaş uçağının üretilmesi ve bu uçağı tasarlayıp geliştirebilecek insan gücü ile altyapının oluşturulması amacıyla başlatıldı. Proje sözleşmesi Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile 5 Ağustos 2016'da imzalandı. TUSAŞ'a göre mevcut sözleşme, geliştirme ve üretim sürecinin bir parçası olan ön tasarım aşamasını kapsıyor; bu dönemde hava aracının tasarımı, mühendislik, teknoloji ve test altyapıları ile sertifikasyon süreçlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
TUSAŞ, düşük görünürlük, dahili silah yuvası, yüksek manevra kabiliyeti, artırılmış durumsal farkındalık ve sensör füzyonu gibi alanlarda kazanılacak kabiliyetlerle Türkiye'nin 5'inci nesil muharip uçak üretebilen sınırlı sayıdaki ülke arasına gireceğini vurguluyor.
KAAN teknik özellikleri
TUSAŞ'ın yayımladığı teknik verilere göre KAAN'ın temel boyut ve performans değerleri şöyle:
- Kanat açıklığı: 13,4 m (44 ft)
- Kanat alanı: 71,6 m² (771 ft²)
- Uzunluk: 20,3 m (66 ft)
- Yükseklik: 5 m (16 ft)
- Azami kalkış ağırlığı: 34.750 kg (76.500 lb)
- İtki: 2 x 13.150 kgf (2 x 29.000 lb)
- Azami hız: 1,8 Mach (40.000 ft irtifada)
- Servis tavanı: 16.764 m (55.000 ft)
- Pozitif / negatif G limiti: +9 / -3,5 G
Bu değerler uçağın iki motorlu bir platform olarak tasarlandığını, yüksek irtifada ses hızının yaklaşık 1,8 katına ulaşabilecek şekilde planlandığını gösteriyor. TUSAŞ ayrıca süper seyir kabiliyeti, genişletilmiş harekât yarıçapı ve görüş içi ile görüş ötesi silahların kullanımını uçağın özellikleri arasında sayıyor.
Aviyonik ve görev sistemleri
KAAN'ın aviyonik mimarisi entegre modüler bir yapı üzerine kuruluyor. TUSAŞ'ın listelediği yeni nesil aviyonikler arasında sensör füzyonu, bütünleşik radyo frekans sistemi, bütünleşik elektro-optik sistem, bütünleşik haberleşme, seyrüsefer ve tanımlama sistemi, bütünleşik işlemci ünitesi, geniş ekran gösterge sistemi ve kaska monte gösterge sistemi yer alıyor.
Şirket, yerli ve milli teknolojilerle tasarlanan yüksek performanslı radar, elektronik harp, elektro-optik, haberleşme ve tanımlama kabiliyetlerinin; otomatik hedef tanıma, çoklu veri füzyonu ve yapay zekâ yetenekleriyle birleşerek pilotun 360 derece durumsal farkındalığını artırmasını hedefliyor. Kokpit tasarımı da pilotun iş yükünü en aza indirecek şekilde olgunlaştırılıyor.
Pilot iş yükünün azaltılması tasarımın merkezinde yer alıyor. TUSAŞ, etkin insan-makine takımlaşması ve bütünleşik pilot arayüzleriyle karmaşık harp ortamında pilota karar desteği sağlanmasını, sensör füzyonu ve artırılmış otomasyonla görev odaklı iş yükünün azaltılmasını hedefliyor. Gelişmiş uçak üstü sensörler ve diğer harekât unsurlarıyla hızlı veri aktarımı sayesinde harekât alanındaki resmin görev unsurlarına anlık aktarılması da hedefler arasında.
Öne çıkan kabiliyetler
TUSAŞ'ın ürün sayfasında KAAN için sıralanan başlıca kabiliyetler şunlar:
- Düşük radar ve kızılötesi iz ile düşük gözlenebilirlik
- Yüksek veya süpersonik hızda dahili silah yuvalarından hassas atış
- Sensör ve veri füzyonu destekli atış kontrol sistemiyle hassas vuruş
- F-16, Havadan İhbar ve Kontrol uçakları, İHA'lar ve diğer kara, deniz ve hava unsurlarıyla müşterek çalışabilirlik
- Muharebe sırasında oluşan hasarın tespit edilip pilota bildirilmesi
- İki görev arasında kısa sürede yeniden göreve hazır olma
- Uçak üzeri test imkânı ve sök-tak yaklaşımıyla kolay bakım
TUSAŞ'a göre KAAN üstün hava hâkimiyetini yeni silahlarla artırılmış havadan havaya muharebe menzili, yüksek ve süpersonik hızda dahili silah yuvalarından hassas vuruş ile yapay zekâ ve nöral ağ desteğiyle artırılmış muharebe gücü üzerinden sağlayacak. Şirket ayrıca "desteği tasarla ve tasarlananı destekle" yaklaşımıyla ömür devri boyunca uygun maliyetli bir idame süreci hedeflendiğini belirtiyor.
İlk uçuş ve test süreci
İlk prototipin üretim ve montajının tamamlanmasının ardından KAAN yer testlerine başladı. Testlerin ardından uçak, 21 Şubat 2024'te ilk uçuşunu gerçekleştirdi ve 13 dakika havada kaldı; bu uçuşta 8.000 feet irtifaya çıkarak 230 knot hıza ulaştı. İkinci test uçuşu 6 Mayıs 2024'te yapıldı; KAAN 14 dakika havada kalarak 10.000 feet irtifaya ve 230 knot hıza ulaştı. Aerodinamik geometrinin belirlenmesi ve iyileştirilmesi için gelişmiş mühendislik araçları ve test faaliyetleri kullanılıyor.
Sık sorulan sorular
KAAN'ı kim üretiyor?
KAAN Geliştirilmesi Projesi'nde ana yüklenici Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'dir (TUSAŞ). Proje sözleşmesi SSB ile 5 Ağustos 2016'da imzalanmıştır.
KAAN'ın azami hızı ne kadar?
TUSAŞ'ın teknik verilerine göre KAAN'ın azami hızı 40.000 feet irtifada 1,8 Mach, servis tavanı ise 16.764 metredir (55.000 ft).
KAAN insansız bir uçak mı?
Hayır. KAAN pilotlu bir savaş uçağıdır. TUSAŞ, kokpitin pilotun iş yükünü azaltacak ve durumsal farkındalığını artıracak şekilde tasarlandığını belirtiyor; uçak İHA'larla birlikte çalışabilecek şekilde planlanıyor.
Kaynak: TUSAŞ














Yorumlar 0
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
Yorum yaz