Kimlik Kartı Yenileme Nasıl Yapılır? Randevu, Belgeler ve Ücret

Kimlik kartı yenileme işlemi; eski tip nüfus cüzdanını çipli T.C. kimlik kartına çevirmek, kaybolan kartın yerine yenisini almak ya da bilgileri değişen kartı güncellemek isteyen milyonlarca kişinin gündeminde. İşlem nüfus müdürlüklerinde yapılır ve randevu, biyometrik fotoğraf ile kart bedeli ödemesi gibi birkaç basit adımdan oluşur. Bu rehberde, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün (NVİ) resmi açıklamalarına dayanarak kimlik kartı başvurusunun nasıl yapıldığını, gerekli belgeleri, ücret ödemesini ve kartın teslim sürecini adım adım anlatıyoruz.

Kimlik kartı hangi durumlarda yenilenir?

NVİ'ye göre kimlik kartı; doğum, değiştirme, kayıp, yeniden kayıt ve vatandaşlığın kazanılması nedenleriyle düzenlenir. Elinde hâlâ eski nüfus cüzdanı bulunanlar için de durum nettir: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve T.C. Kimlik Kartı Yönetmeliği'ne göre her Türk vatandaşının kimlik kartı alması zorunludur. Bununla birlikte nüfus cüzdanlarının kimlik kartıyla değiştirilmesi için belirlenmiş bir son tarih yoktur ve değiştirmemek için öngörülmüş bir idari para cezası da bulunmamaktadır.

Kimlik kartının son geçerlilik tarihi kartın üzerinde yazar. Kart, e-imza aracı olarak kullanılabilir ve seyahat belgesi özelliğine de sahiptir. Başvurular yurt içinde nüfus müdürlüklerine, yurt dışında ise randevulu olarak dış temsilciliklere yapılır.

On beş yaşını tamamlamamış çocukların başvurusunu veli, vasi veya kayyum; bunların bulunmaması hâlinde büyükanne, büyükbaba, ergin kardeşler, çocuğu yanında bulunduranlar ya da vekâletname ibraz eden resmi vekil yapabilir. Bu yaş grubundaki çocukların kartı, talep edilirse veya kartın seyahat belgesi olarak kullanılacağı beyan edilirse fotoğraflı düzenlenir.

Gerekli belgeler

• Fotoğraflı ve geçerli bir kimlik belgesi: nüfus cüzdanı, kimlik kartı, uluslararası aile cüzdanı, sürücü belgesi, pasaport, geçici kimlik belgesi veya kurumların mevzuatında kimlik yerine geçen resmi bir belge.
• Son altı ay içinde çekilmiş 1 adet biyometrik fotoğraf. On beş yaşını tamamlamış olanlar için biyometrik fotoğraf zorunludur.
• Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen kimlik kartı bedelinin ödenmiş olması.

Fotoğraf, ICAO standartlarına uygun olmalıdır: yüz tamamen görünür şekilde önden çekilmiş, gözler açık, alın ve çene açık olmalı; renkli cam veya güneş gözlüğü kullanılmamalıdır. Fotokopi, bilgisayarda çoğaltılmış ya da biyometrik olmayan fotoğraflar kabul edilmez.

Kimlik kartı yenileme adım adım

1. NVİ randevu sistemi, Alo 199 çağrı merkezi, e-Devlet Kapısı, NVİ Mobil uygulaması veya Nüfusmatik cihazları üzerinden nüfus müdürlüğüne randevu alın.
2. Başvuru tarihinde geçerli olan kimlik kartı bedelini vergi dairelerine, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın internet vergi dairesi üzerinden kredi ya da banka kartıyla, anlaşmalı bankalara veya PTT şubelerine ödeyin.
3. Son altı ay içinde çekilmiş biyometrik fotoğrafınızı hazırlayın.
4. Randevu saatinde mevcut kimlik belgenizle nüfus müdürlüğüne şahsen gidin; on beş yaşını tamamlayanların şahsen başvurması esastır.
5. Başvuru sırasında kartı kendiniz mi alacağınızı yoksa belirleyeceğiniz başka bir kişiye mi teslim edileceğini bildirin.
6. Başvurunuzun hangi aşamada olduğunu Alo 199, NVİ randevu portalı veya e-Devlet üzerinden takip edin.

Kart bedeli nasıl öğrenilir ve ödenir?

Kimlik kartı bedeli, 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu'na göre Hazine ve Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenir ve Resmî Gazete'de yayımlanır. Bedelin belirlenmesinde başvuru tarihi esas alınır; bu yüzden önceki yıla ait tutarı ödemek yeterli olmaz. Güncel tutarı Dijital Vergi Dairesi'nden, NVİ randevu ve Alo 199 internet sayfalarından ya da Resmî Gazete'deki Değerli Kâğıt Tablosu'ndan öğrenebilirsiniz. Fazla ödeme yaptıysanız iade için bulunduğunuz yerdeki Hazine ve Maliye Bakanlığı veznelerine başvurmanız gerekir.

Kartın teslimi, kayıp durumu ve PIN şifresi

On beş yaşını tamamlamış kişilerin kartları kendilerine veya başvuruda belirledikleri kişiye teslim edilir; bu kişiyle soy bağı bulunması şartı aranmaz. Teslim edilemeyen kartlar başvuruda belirtilen nüfus müdürlüğüne gönderilir. Yurt içinde 90 gün içinde teslim alınmayan kartlar iptal edilerek imha edilir; dış temsilciliklerde bu süre 180 gündür.

Kartınızı kaybettiyseniz durumu çağrı merkezine veya nüfus müdürlüğüne bildirmekle yükümlüsünüz. Yeniden kimlik kartı başvurusu e-Devlet üzerinden veya nüfus müdürlüklerinde yapılır; bu başvuruyla kayıp kart geçersiz hâle gelir. Kayıp nedeniyle uygulanan bir idari para cezası düzenlemesi yoktur.

İlk başvuru dışındaki yenilemelerde PIN, PUK ve kişisel mesaj bilgileri otomatik belirlenir. Bu bilgileri e-Devlet'teki "T.C. Kimlik Kartı PIN/PUK Kodu ve Kişisel Mesaj Sorgulama" hizmetinden öğrenebilir, unutulması veya blokesi hâlinde nüfus müdürlüklerindeki cihazlardan yeni PIN belirleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kimlik kartı başvurusu e-Devlet'ten yapılabilir mi?

Yalnızca on beş yaşını tamamlamamış çocukların fotoğrafsız kimlik kartı başvuruları e-Devlet üzerinden yapılabilir. Diğer başvurular için nüfus müdürlüğüne şahsen gitmeniz gerekir; kayıp nedeniyle yeniden başvuru ise e-Devlet'ten de başlatılabilir.

Nüfus cüzdanımı değiştirmezsem ceza öder miyim?

Hayır. Mevzuatta nüfus cüzdanını kimlik kartıyla değiştirmemek için idari para cezası öngörülmemiştir ve değişim için son tarih yoktur. Ancak kanuna göre her vatandaşın kimlik kartı alması zorunludur.

Yatağa bağlı hastalar kimlik kartını nasıl alır?

Yaşlılık, engellilik, hastalık veya mücbir sebepler nedeniyle başvuru yapıldığında nüfus müdürlükleri, taşınabilir kayıt cihazlarıyla kişinin yurt içindeki adresine giderek başvuruyu alabilmektedir.

Kaynak: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü