Piyasalar
Piyasa verileri yükleniyor…

Yeni İHA talimatı: P0, P1 ve P2 drone lisansları neyi değiştiriyor?

SHGM'nin yeni İHA talimatıyla uçuş yetkisi pilot lisansına bağlandı. P0, P1 ve P2 farkları, yaş şartları ve 31 Temmuz 2027 geçiş süresi.

Yeni İHA talimatı: P0, P1 ve P2 drone lisansları neyi değiştiriyor?

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), insansız hava araçlarına ilişkin kuralları baştan düzenleyen yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'nı (SHT-İHA) yayımladı. Yeni düzende uçuş yetkisi artık aracın ağırlığına göre değil, pilotun sahip olduğu lisans seviyesine göre belirleniyor. SHGM'ye göre değişiklik 90 binden fazla İHA'yı ve yaklaşık 2 milyon İHA pilotunu ilgilendiriyor.

Eski sistemde İHA0, İHA1 gibi ağırlık temelli sertifikalar kullanılıyordu. Yeni talimatla bunların yerini P0, P1 ve P2 lisansları alıyor. Mevcut belge sahiplerine ise 31 Temmuz 2027'ye kadar geçiş süresi tanındı.

P0, P1 ve P2 lisansları ne anlama geliyor?

Talimata göre lisans, kullanılan aracın sınıfından ve ağırlığından bağımsız olarak üç düzeyde veriliyor:

  • P0 (Amatör): Ticari amaç taşımayan uçuşlar için. Uçuş gündüz, görüş hattında yapılır; azami 120 metre yükseklik ve 3.000 metre görüş mesafesi ya da yatay uzaklık sınırı geçerli.
  • P1 (Ticari): Ticari operasyonlar için. Aynı 120 metre ve 3.000 metre sınırları geçerli; uygun donanımla gece uçuşu yapılabiliyor.
  • P2: En kapsamlı seviye. P0 ve P1 kapsamındaki uçuşlara ek olarak görüş hattı dışı (BVLOS), otonom, kargo, kalabalık üzeri ve tehlikeli madde taşıma gibi yüksek riskli operasyonları kapsıyor.

Yaş ve sağlık şartları

P0 lisansı için asgari yaş 10, P1 ve P2 için 18. P0 ve P1 adaylarından sağlık raporu istenmiyor; bunun yerine lisans başvurusunda göreve elverişlilik öz beyanı veriliyor. P2 için ise en az 3. sınıf sağlık sertifikası zorunlu.

Diploma lisansı ve operasyonel lisans

Lisanslar, yetkilendirilmiş kuruluşlarda eğitim ve sınavı başarıyla tamamlayanlara veriliyor. Önce diploma lisansı düzenleniyor, ardından ayrı bir başvuruyla operasyonel lisans alınıyor. Talimat, yalnızca diploma lisansının uçuş yetkisi vermediğini açıkça belirtiyor.

Araç sınıfları ve basit İHA muafiyeti

Araçlar azami kalkış kütlesine göre dört sınıfa ayrılıyor: M0 (500 gram ile 4 kg arası), M1 (4-25 kg), M2 (25-150 kg) ve M3 (150 kg ve üzeri). 500 gramın altında olup basit İHA tanımına girmeyen araçlar da M0 kurallarına tabi.

Basit İHA, tasarımı gereği yatayda 10 metre yarıçaplı ve dikeyde 20 metre yükseklikteki bir uçuş alanının dışına çıkamayan, oyuncak niteliğindeki araçlar olarak tanımlanıyor. Bu araçlar lisans, kayıt, tescil ve ithal uygunluk izni yükümlülüklerinden muaf. Kırmızı bölgeler dışında bu sınırlar içinde serbestçe uçabiliyor, kırmızı bölgelere ise giremiyor.

Yeşil, turuncu ve kırmızı bölgeler

Hava sahası, İHA Trafik Takip ve Yönetim Sistemi (İHATTYS) haritasında renklerle gösteriliyor:

  • Yeşil bölge: P0 ve P1 pilotları sistem üzerinden ayrıca operasyonel izin almadan uçabiliyor.
  • Turuncu bölge: Başka bir kullanıcıya izin veya hacim tahsisi yapılmış alanlar. Uçuş, izne bağlı.
  • Kırmızı bölge: Yetkili kurumlarca uçuşa kapatılan alanlar. Uçuş için SHGM izni ve NOTAM gerekiyor.

Bu bölgelerin dışında kalan alanlar ise kısıtlanmış bölge sayılıyor ve uçuş SHGM iznine bağlı. P0 ve P1 pilotlarının uçuş öncesinde İHATTYS'in kamuya açık haritasından güncel bölge durumunu kontrol etmesi gerekiyor.

Kayıt ve teknik şartlar

Basit İHA dışındaki araçlarla uçuş yapan tüm kullanıcıların İHATTYS üzerinden kayıt olması zorunlu. Kayıt yükümlülüğüne tabi araçlarda coğrafi sınırlama (geofence), uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu gibi teknik şartlar aranıyor. Kullanıcı kaydı doğrulanmadıkça araç, varsayılan olarak 10 metre yarıçap ve 20 metre yükseklik sınırının dışına çıkamayacak şekilde tasarlanmalı.

Mevcut drone sahipleri ne yapmalı?

  1. Kaydı tamamlayın: Talimatın yürürlüğe girdiği tarihte kullanılan araçlar için kayıt yükümlülüğü 31 Temmuz 2027'ye kadar yerine getirilmeli. Yeni alınan araçlarda yükümlülük, aracın edinildiği tarihte başlıyor.
  2. Aracınızı uyumlu hale getirin: Eski araçların uzaktan tanımlama, geofence ve İHATTYS entegrasyonu gibi şartlara uyarlanması da aynı tarihe kadar tamamlanmalı. Bunun için üretici, ithalatçı veya dağıtıcıyla iletişime geçilmesi gerekiyor. Süre sonunda dönüştürülmemiş araçlar uçurulamayacak.
  3. Lisans intibakını yapın: İHA0 sahipleri P0 intibak eğitimiyle yeni sisteme geçecek. İHA1 sertifikaları P1'e, İHA2 ve İHA3 lisansları P2'ye dönüştürülecek. İntibak eğitimlerinin de 31 Temmuz 2027'ye kadar tamamlanması gerekiyor.

Kayıtsız uçuş yapan ya da sistem uyarılarına uymayan kullanıcılar hakkında talimattaki yaptırım hükümleri uygulanacak.

Sık sorulan sorular

Oyuncak drone için lisans gerekiyor mu?

Talimattaki basit İHA tanımına giren, 10 metre yarıçap ve 20 metre yükseklik sınırını aşamayan araçlar için lisans ve kayıt gerekmiyor. Ancak bu araçlar da kırmızı bölgelerde uçurulamıyor.

Eski İHA0 veya İHA1 sertifikam geçersiz mi oldu?

Hayır. Mevcut belgeler, geçiş planındaki intibak eğitimlerinin 31 Temmuz 2027'ye kadar tamamlanması şartıyla geçerliliğini koruyor.

Kaç yaşında drone lisansı alınabilir?

Amatör uçuşlar için gereken P0 lisansında asgari yaş 10, P1 ve P2 lisanslarında 18.

Kaynak: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM)

Bu habere tepkin ne?

Haberi hazırlayan

Editör

Data Paylaşım editörü. Kamu personel alımları, KPSS ve sınav takvimleri, maaş ve ödeme tarihleri ile teknoloji gündemini takip ediyor. Haberlerinde Resmî Gazete, ÖSYM, SGK ve kurumların resmi duyurularını esas alıyor; tarih, kontenjan ve rakamları birincil kaynaklardan doğruluyor.

Tüm yazıları

İlgili haberler

Yorumlar 0

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.

Yorum yaz

Giriş yap ya da kayıt ol; yorumlarında adın ve profil fotoğrafın görünsün.

Paylaş