DNS nedir, nasıl değiştirilir? Windows ve Android'de adım adım ayarlar

Tarayıcıya bir site adı yazdığınız anda arka planda küçük ama kritik bir sorgu çalışır. Çünkü cihazlar birbirini isimle değil, IP adresiyle bulur. İsimleri bu adreslere çeviren sistemin adı da DNS. "DNS nedir, değiştirmek ne işe yarar, 8.8.8.8 ne demek?" diye merak ediyorsanız temel bilgileri ve resmî ayar adımlarını tek yerde topladık.

DNS nedir, ne işe yarar?

DNS, Domain Name System yani Alan Adı Sistemi'nin kısaltması. Microsoft'un tanımıyla bilgisayar adlarını IP adresleriyle eşleştiren standart bir protokol. Bunu internetin rehberi gibi düşünebilirsiniz: siz adı söylersiniz, DNS sunucusu numarayı bulur. Her ağ bağlantısı en az bir DNS sunucusu adresiyle yapılandırılır. Sonuçlar önbellekte de tutulur, böylece aynı sorgu her seferinde baştan yapılmaz.

Genellikle evinizde internet sağlayıcınızın verdiği DNS otomatik olarak kullanılır. İsterseniz bunu Google ya da Cloudflare gibi herkese açık bir hizmetle değiştirebilirsiniz.

En bilinen DNS adresleri

• Google Public DNS: 8.8.8.8 ve 8.8.4.4
• Cloudflare 1.1.1.1: 1.1.1.1 ve 1.0.0.1
• Cloudflare, kötü amaçlı yazılım engelli: 1.1.1.2 ve 1.0.0.2
• Cloudflare, kötü amaçlı yazılım ve yetişkin içerik engelli: 1.1.1.3 ve 1.0.0.3

Google, birincil ve ikincil alana aynı adresin yazılmamasını istiyor. Değişiklikten önce mevcut DNS adreslerinizi bir yere not etmenizi de öneriyor.

Windows ve Android'de DNS nasıl değiştirilir?

Windows 11 için Cloudflare'in anlattığı yol şöyle. Menü adları sürüme göre küçük farklar gösterebilir.

1. Başlat menüsünden Ayarlar'ı, ardından Ağ ve İnternet'i açın.
2. Kullandığınız bağlantıyı (Wi-Fi veya Ethernet) seçin.
3. DNS sunucusu atamasının yanındaki Düzenle'ye tıklayın.
4. Otomatik seçeneğini El ile olarak değiştirin.
5. IPv4'ü açıp adresleri yazın, ardından Kaydet'e basın.

Windows 10'da yol biraz farklı. Ağ ve İnternet bölümünden bağdaştırıcı seçeneklerini açın, bağlantıya sağ tıklayıp Özellikler'i seçin. İnternet Protokolü Sürüm 4'ü (TCP/IPv4) işaretleyip Özellikler'e basın ve adresleri elle girin.

Android 9 ve üzerinde ise Ayarlar, Ağ ve internet, Gelişmiş, Özel DNS yolunu izleyin. Özel DNS sağlayıcı ana makine adı seçeneğine Google için dns.google, Cloudflare için one.one.one.one yazıp kaydedin. Menü yolu telefon markasına göre değişebilir. Google, VPN ve DNS değiştirici uygulamaların bu ayarı geçersiz kılabileceğini belirtiyor.

Evdeki tüm cihazlara uygulamak isterseniz ayarı modemden yapabilirsiniz, ancak arayüz modele göre değiştiği için modemin kılavuzuna bakmak gerekiyor. Cloudflare, sabit DNS ayarının oturum açma sayfası kullanan bazı halka açık Wi-Fi ağlarına bağlanmayı engelleyebileceğini de hatırlatıyor. Böyle bir durumda ayarı geçici olarak kaldırıp bağlandıktan sonra yeniden ekleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

DNS değiştirmek interneti hızlandırır mı?

DNS yalnızca alan adını IP adresine çevirir, hattınızın hızını değiştirmez. Bu yüzden indirme hızında artış beklemek doğru olmaz. Etkisi en çok site adlarının çözülmesi aşamasında görülebilir ve bu da bağlantıya göre değişir.

Ayarı nasıl geri alırım, önbelleği nasıl temizlerim?

Google'ın önerisi basit: ayarı yeniden otomatiğe alın veya eklediğiniz adresleri silin, gerekirse cihazı yeniden başlatın. Windows'ta DNS önbelleğini temizlemek için Komut İstemi'nde "ipconfig /flushdns" komutunu kullanabilirsiniz. Site adı açılmıyor ama sabit bir IP adresi açılıyorsa Google'a göre sorun büyük olasılıkla DNS ayarındadır. İkisi de açılmıyorsa değişikliği geri alıp internet sağlayıcınızla görüşmeniz öneriliyor.

Kaynak: Microsoft, Google, Cloudflare